Réaction des oxydes

 

1. Réaction des oxydes avec l’eau

1. Oxydes métalliques + eau → base (hydroxyde)

 Réaction souvent basique

Exemples :

• CaO + H₂O → Ca(OH)₂
  
  

• Na₂O + H₂O → 2 NaOH

 Solution basique (pH > 7)

Certains oxydes métalliques ne réagissent pas avec l’eau (ex. CuO, Fe₂O₃).

2. Oxydes non métalliques + eau → acide

 Réaction acide

Exemples :

• CO₂ + H₂O → H₂CO₃ (acide carbonique)
  
  

• SO₂ + H₂O → H₂SO₃
  
  

• SO₃ + H₂O → H₂SO₄
  
  

Solution acide (pH < 7)

2. Réaction des oxydes avec les acides ou les bases

1. Oxyde métallique + acide → sel + eau

Exemple :

• CuO + 2 HCl → CuCl₂ + H₂O
  
  

• MgO + 2 HNO₃ → Mg(NO₃)₂ + H₂O
  
  

Réaction de neutralisation

2. Oxyde non métallique + base → sel + eau

Exemple :

• CO₂ + 2 NaOH → Na₂CO₃ + H₂O
  
  

• SO₂ + 2 NaOH → Na₂SO₃ + H₂O

3. Oxydes amphotères

Peuvent réagir avec un acide ou une base

Exemples :

• Al₂O₃
  
  

• ZnO
  
  

Avec un acide :

• Al₂O₃ + 6 HCl → 2 AlCl₃ + 3 H₂O
  
  

Avec une base :

• Al₂O₃ + 2 NaOH + 3 H₂O → 2 Na[Al(OH)₄]

 Tableau récapitulatif

Type d’oxyde	Avec l’eau	Avec acide	Avec base
Oxyde métallique	base	sel + l’eau	X
Oxyde non métallique	acide	X	sel + l’eau
Oxyde amphotère	X	sel + l’eau	sel + l’eau

Production des oxydes

           1. Production des oxydes métalliques

             Les métaux réagissent avec le dioxygène lors d’une combustion ou d’une oxydation.

              Métal + O₂ → Oxyde métallique

              Exemples :

        2Mg+O2→2MgO(oxyde de magnésium)  

        4Fe+3O2→Fe2O3 (oxyde de fer(III), rouille)    

        2Cu+O2→2CuO  ________________________

         Ces oxydes sont souvent solides et basiques.

           2. Production des oxydes non métalliques

             Les non-métaux brûlent dans le dioxygène pour former des oxydes acides.

            Non-métal + O₂ → Oxyde non métallique

            Exemples :

               C+O2→CO2 (dioxyde de carbone)

               S+O2→SO2  __________________​

               4P+5O2→2P2O5_________________​

              Ces oxydes sont souvent gazeux et réagissent avec l’eau pour former des acides.

           3. Production d’oxydes toxiques (combustion incomplète)

         Quand il manque de dioxygène, la combustion est incomplète.

          Exemple :

• 2C+O2→2CO (monoxyde de carbone, très toxique)

4. Décomposition thermique des sels et des hydroxydes
Certains sels se décomposent quand on les chauffe fortement.
a) Carbonates
Carbonate → Oxyde métallique + CO₂
Exemples : 

• CaCO3→CaO+CO2 ​

• ZnCO3→ZnO+CO2​

• b) Nitrates

• Nitrates des métaux alcalins (Na, K) → ne se décomposent pas facilement

• Autres nitrates → oxyde métallique + NO₂ + O₂

• Exemple :

• 2Cu(NO3)2→2CuO+4NO2+O2

• c) Hydroxydes
  Hydroxyde → Oxyde métallique + H₂O
  Exemple : 

• Ca(OH)2→CaO+H2O

          

ХЕМИСКИ ВРСКИ (вежби)

Вежби ХЕМИСКИ ВРСКИ

1. Заокружи ја буквата пред точниот исказ, а неточниот корегирај го!

а) Меѓу кислород и водород во молекула на вода постои водородна врска.

__________________________________________________________________

б) Сигма врска се образува со препокривање само на s и p атомски орбитали .

__________________________________________________________________

в) Ковалентна врска е врска меѓу атоми на елементи со спротивни својства (изразит метал со изразит неметал)

___________________________________________________________________

г) Заеднички електронски двојки(парови) се образуваат при јонска врска

___________________________________________________________________

д) Сигма врска настанува со бочно препокривање на две атомски орбитали(p-p, d-d)

___________________________________________________________________

2. Дополни:

а) ∏ врска __________________________________________________________

_____________________________________________________________________

б) Водородна врска е_________________________________________________

______________________________________________________________________

в) Вандервалсови сили се ______________________________________________

______________________________________________________________________

г) Поларната врска се означува_________________________________________

______________________________________________________________________

3. Со Луисови симболи и електронска шема претстави го образувањето на

соединенијата:

a) MgCl2 б) CaF2 в) Na2S г) KF д) NaBr ј) LiCl

4. Со Луисови симболи претстави го образувањето на ковалентните соединенија:

a) HF б) Cl2 в) HCl г) H2S д)H2 j) N2 e) O2 з) H2O

б) Електронската конфигурација на сите елементи претстави ја со квадратчиња, а потоа

претстави го графички образувањето на молекулите со препокривање на атомските

орбитали! Каква ковалентна врска настанува кај сите посебно?

5. Подреди ги долунаведените елементи и соединенија кон соодветните групи каде припаѓаат:

NH3; PH3; O2; CO2; Fe2O3; N2; Na2O; SO2; HCl; HF; H2; CH4; Cl2

јонски соединенија се: _____________________________________________

ковалентни соединенија со поларни врски се: ______________________

ковалентни соединенија со неполарни врски се: _____________________

Забелешка: (За 3, 4, 5 задача користи периоден систем на елементите)

Валентност и израмнување равенки

1.  Определи ја валентноста на елементите во следните соединенија и напиши ја над симболот на елементот:

HCl    H₂O   H₂S     NH₃    PH₃    SiH₄     HBr

Na₂O    NO₂       Al₂O₃      SiO₂        Ti₂O₅        Cl₂O₇      CrO₃

HNO₃        H₂SO₄        H₃PO₄       H₃PO₃        H₃AsO₃          HIO₄         HNO₃

HClO₄          HClO₃           HNO₂       KMnO₄       MgS       NaCl        CaCO₃

Од овие атоми променлива валентност имаат : _____________________________________

2. Определи ја валентноста на атомските групации:

KNO₃        Li₂SO₄       H₃PO₄           H₃PO₃      H₃AsO₃         HIO₄        HNO₃

Ca(NO₃)₂      MgSO₄       CaSO₄      Al₂(SO₄)₃      Ca₃(PO₄)₂      NaNO₂        H₂CO₃

3. Состави ги формулите на следните соединенија, ако ја знаеш нивната валентност:

a) бакар(II) и сулфур(II) _________ б)хром(III) и кислород ____________

в) манган(II) и хром(I) __________ г) железо(III) и сулфур(II) _________

      II                            VII                         V                            IV

д) Cd O _________ ѓ) Mn O ________ e) P O ________ ж) Sn O _________

4. Израмни ги равенките:

a) CaO + HCl → CaCl₂ + H₂O

б) Na₂O₂ + H₂O →NaOH + O₂

в) AgNO₃ + AlCl₃ →AgCl + Al(NO₃) ₃

г) Al₂(SO₄)₃ + NH₄OH →Al(OH)₃ + (NH₄)₂SO₄

д) ZnS + O₂ →ZnO + SO₂

ѓ ) K₂Cr₂O₇ + BaCl₂ + H₂O →BaCrO₄ + KCl + HCl

е) AsCl₅ + H₂S →As₂S₅ + HCl

ж) Pb + PbO₂ + H₂SO₄ →PbSO₄ + H₂O

з) Ca₃(PO₄) ₂ + H₂SO₄ →Ca(H₂PO₄) ₂ + CaSO₄

и) Fe₂O₃ + CO → Fe + CO₂

        j) NH₃ + O₂ →H₂O + N₂

к) Cu + H₂SO₄ → CuSO₄ + H₂O + SO₂

л) FeCr₂O₄ + C →Fe + CO + Cr

Хемиско сметање-удели и односи, пресметување преку хемиска формула и равенка

 

1. Пресметај масен и молски удел на:

а) N, H и О во NH4NO3
б) H и O во (NH4)2SO4
в) Cu, H, S и O во CuSO4.5H2O
г) Ca, P и О во Ca3(PO4)2
д) Fe, S и O во Fe2(SO4)3

2. Најди ја емпириската и вистинската формула на оксид на арсен ако масениот удел на арсенот во оксидот е 75,76%. (Релативната молекулска маса на оксидот е 198).

3. Најди ја емпириската и вистинската формула на оксид на хлор ако масениот удел на хлорот во оксидот изнесува 38,50%. (Релативната молекулска маса на оксидот е 182).

4. Најди ја вистинската формула на соединение составено од водород, фосфор и кислород ако масениот удел на водород е 3,66%, на кислород е 58,53%. (Релативната молекулска маса на соединението изнесува 82).

5. Колку по количество, маса и волумен(при с.у.) на CO2 се ослободува при согорување на пропан (C3H8) со маса 1,25 килограми?
C3H8 + O2 → CO2 + H2O

6. Колкава ќе биде масата на железо што ќе се добие ако редукцијата на 150 килограми железо(III) оксид се врши со 100 килограми јаглерод моноксид?
Fe2O3 + CO → Fe + CO2

7. Колку по количество, маса и волумен при с.у. на CO2 се ослободува при целосно согорување на хексан (C6H14) со маса 2,5 килограми?
C6H14+ O2 → CO2 + H2O

8 Колкава маса на кислород се троши при процес на пржење на сфалерит(ZnS) со кислород, при што се ослободува сулфур диоксид и цинк оксид со маса од 1,5 килограми?
ZnS + O2→ ZnO + SO2

9. Колкава маса на H2O се ослободува при согорување на етан со маса 0,55 килограми?
C2H6 + O2 → CO2 + H2O

10. При согорување на фосфор чија маса е 3,1 грам во вишок од кислород се добива оксид чија маса е околу 7,1 грам.
а) која е наједноставната формула на овој оксид?
б) која е вистинската формула на овој оксид на фосфорот ако моларната маса на оксидот е околу 284g/mol.

Моларни величини-задачи

 Моларни величини-задачи

ОСНОВНИ ХЕМИСКИ ЗАКОНИ (ТАБЕЛА)

 ОСНОВНИ ХЕМИСКИ ЗАКОНИ

Основни хемиски закони	Дефиниција
1. Закон за одржување (запазување) на масата	При секоја хемиска реакција во еден затворен систем, масата на реактантите мора да е еднаква на масата на продуктите.  Масата не се зачувува целосно во отворените системи, кога различни видови на енергија влегуваат или излегуваат од системот
2. Закон за постојани масени односи - Пруст	Елементите меѓусебно се соединуваат во точно одредени и постојани масени односи кога даваат исто соединение. Составот на хемиските соединенија е постојан без оглед на начинот на нивното добивање. Така на пример, водата во себе секогаш ќе содржи 8 маси на кислород на секоја маса на водород. (Ar(H)=1 g/mol, Ar(O)=16g/mol).
-Закон за повеќекратни масени односи - Далтон	Ако два елементи образуваат повеќе од едно соединение тогаш со определено количество од едниот елемент се сврзуваат количества од другиот елемент чии маси се во однос на мали цели броеви. Пр. вода (водород:кислород = 1:8), водород пероксид водород:кислород =1:16)
3. Авогадров закон	При исти услови, температура-Т и притисок-Р, еднакви волумени-V,  на различни гасови содржат еднаков број молекули. 1 мол од било кој гас при 00С и 101 325 Ра секогаш зафаќа еднаков волумен, 22,4 dm3.