HEMIJA GIMNAZIJA 1

Saturday, March 21, 2020

ХЕМИСКО СМЕТАЊЕ- повторување

Пресметување врз основа на хемиски формули и равенки

1. Пресметување врз основа на хемиски формули

a) Наоѓање на составот на соединение чија формула е позната
Задача 1. Пресметај ги молските(x) и масените(w) удели(во проценти) на C и O во

CO₂!

Решение: x(C,CO2)= 33,33%; x(O,CO₂)=66,67% ;

w(C,CO₂)= 27,3%; w(O,CO₂)= 72,7%

б) Наоѓање на формула на соединение ако е познат составот:наједноставна(емпириска) и вистинска(молекулска) формула

Задача 2. Во еден од оксидите на азотот, содржината на азотот е дадена со w(N)=30,5%.

a) Која е наједноставната формула на овој оксид?

Решение: NO₂

б) Која е вистинската формула на оксидот ако знаеш дека неговата релативна молекулска маса е 92?

Решение: N₂O4

2. Пресметување врз основа на хемиски равенки

Во израмнета хемиска равенка односот на стехиометриските коефициенти на одделните учесници во реакцијата го дава односот на количествата на изреагираните реактанти, одн. на на образуваните продукти на реакцијата.

а) Учесниците во реакцијата се наоѓаат во стехиометриски однос:
Задача 3 Колкава маса на жива се добива со разложување на 108 g HgO?

2HgO → 2Hg +O₂ Решение: m(Hg)=100 g

б) Учесниците во реакцијата не се наоѓаат во стехиометриски однос, се добиваат онолку продукти колку што дозволува количеството на оној реактант што го има помалку отколку што би требало ако реактантите се во стехиометриски однос.

Задача 4. Колкава ќе биде масата на железото што ќе се добие ако редукцијата на 1000 kg железо оксид се врши со 350 kg јаглерод моноксид?

Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe +3CO₂

Решение n(Fe₂O₃)=6262,09 mol, n(CO)=12495,54mol

n(CO)=3xn(Fe₂O₃), n(Fe)=2/3xn(CO)=8330,36mol, m(Fe)=465,226kg

LES COMPOSÉS INORGANIQUES (leçon, quiz kahoot)

Les acides, les bases, les oxydes, les sels sont des composés inorganiques.
OXYDES
Les oxydes sont les composés qui contiennent un métal ou un non métal et l’oxygène.
Les réactions entre les métaux et le dioxygène donnent des oxydes métalliques :
Exemple:
oxyde de calcium oxyde d`aluminium oxyde de zinc oxyde magnétique
2Ca+O2→2CaO
4Al+3O2→2Al2O3
2Zn+O2→2ZnO 3
Fe +O2→ Fe3O4
Les oxydes métalliques avec l’eau donnent les bases. Ils s’appellent aussi les oxydes basiques.
Exemple :
CaO+H2O→Ca(OH)2
Na2O+H2O→2NaOH
Les réactions entre les non-métaux et le dioxygène donnent des oxydes non-métalliques.
Exemple:
dioxyde de soufre dioxyde de carbone pentoxyde de diphosphore trioxyde de
diazote
S +O2→ SO2
C +O2→ CO2
4P + 5O2→2P2O5
2N2 +3O2→2N2O3
Les oxydes non métalliques avec l’eau donnent les acides. Ils s’appellent aussi les oxydes acidiques.
Exemple :
CO2+ H2O→H2CO3
SO2+H2O→H2SO3
Les oxydes qui peuvent réagir avec des oxydes basiques et des oxydes acides s`appellent
amphotères(Al2O3), et ceux qui ne peuvent pas réagir ni avec des oxydes basiques ni avec
des oxydes acides s`appellent indifferents (NO).
Na2O(oxyde basique) + Al2O3→2NaAlO2
3SiO2(oxyde acide) + Al2O3→Al4(SiO4)3
Dans les nuages, les oxydes de SO2, NO2, NO qui sont rejetés par les usines se tranforment
en acides, puis retombent sous forme de pluies acides et dégradent l`environment.
HYDROXYDES (Bases)
Les hydroxydes sont formés par la réaction entre l`eau et des oxydes métalliques(oxydes
basiques), et par la réaction entre les métaux et l`eau. Les hydroxydes solubles dans l`eau
s`appellent des bases.

CaO + Ca(OH)2 hydroxyde de calcium
2Na+2H2O→2NaOH +H2  hydroxyde de sodium
Mg +2H2O→Mg(OH)2 +H2  hydroxyde de magnésium
K2O + H2O→2KOH  hydroxyde de potassium
ACIDES
Les acides sont produits par des réactions entre l`eau et les oxydes non-métalliques, par
des réactions entre l`hydrogène et les non-métaux. Les acides qui contiennent de
l`oxygène s`appellent acides oxygénés et ceux qui ne contiennent pas d`oxygène
s`appellent acides non-oxygénés.
acide sulfurique
acide nitrique
acide phosphorique
acide chlorhydrique
SO3 +H2O →H2SO4
N2O5 + H2O→2HNO3
P2O5 + H2O→2H3PO4
H2 +Cl2 →2HCl
acide sulfureux
acide nitrieux
acide phosphoreux
acide bromhydrique
SO2+H2O→H2SO3
N2O3 + H2O→2HNO2
P2O3 + H2O→2H3PO3
H2 + Br2 →2HBr

Définitions
Selon Arrhenius, un acide est un corps qui se dissocie dans l`eau en libérant ses ions H+, et
une base est un corps qui se dissocie dans l`eau en libérant ses ions OHˉ.
acide: HCl → H+ + Clˉ base: NaOH → Na+ + OHˉ
D`après Brönsted, un acide est un corps qui peut céder un proton H+, et une base
est un corps qui peut capter un proton H+. La valeur du pH indique la caractère acide ou
basique d`une solution. A 25o C :
a) 0<7>
b) pH =7 solution neutre (l`eau)
c) 7<14>
HCl + H2O→ H3O+ + Clˉ
Un acide est fort si sa réaction avec l`eau est totale:
NaOH + H2O→ Na+ + OHˉ
Une base est forte si sa réaction avec l`eau est totale:

SELS
Les réactions entre les bases et les acides sont des réactions de neutralisation dont les
produits sont les sels et l`eau. On peut aussi obtenir des sels par les réactions entre:
a) un oxyde métallique et un acide 3MgO +2H3PO4→Mg3(PO4)2 +3H2O phosphate de
magnésium
b) un sel et un acide CaCl2 + H2SO4→CaSO4 +2HCl sulfate de calcium
c) un métal et un acide Mg + 2HNO3→Mg(NO3)2 +H2 nitrate de magnésium
d) un oxyde non-métallique et une base CO2 +Ca(OH)2→CaCO3 +H2O carbonate
de calcium
e) un acide et une base HCl +NaOH→NaCl +H2O chlorure de sodium
f) un métal et un non-métal Fe +Cl2 →FeCl2 chlorure de fer(II)
Les sels qui contiennent un type de cations et un type d`anions binaires. Les sels
binaires peuvent être: normaux(KMnO4), hydrogène(Ca(HCO3)2, NaH2PO4), et
hydroxydes(Al(OH)2Cl). On peut aussi produire des sels par la réaction de
crystallisation. Ces sels s`appellent crystalohydrates.
CuSO4 ·5H2O sulfate de cuivre(II) pentahydrate,
CaSO4·2H2O sulfate de calcium dihydrate.

Exercices:

Kahoot quiz
https://play.kahoot.it/v2/?quizId=f72f0ac0-5ec1-4426-a1c2-70882b935ac0

Friday, March 20, 2020

НЕОРГАНСКИ СОЕДИНЕНИЈА-вежби, квиз

1.Заокружи ја буквата пред точниот исказ:

а) Бинарните соединенија на некој елемент и на кислород се нарекуваат хидроксиди.

б) Оксидите се изградени од неметал и кислород.

в) Киселините се делат на: метални, неметални, амфотерни и индиферентни.

г) При реакција на метал и неметал се добива киселина.

д) Киселинскиот остаток на перхлорна киселина е перхлорит.

ѓ) Оксиди кои реагираат со киселини и бази се нарекуваат неутрални оксиди.

е) При реакција на метален оксид и вода се добива сол.

ж) Металните оксиди се познати под името базни оксиди.

з) При реакција на некои метали со вода се добива хидроксид и водород.

и) Карбонат е киселински остаток на азотна киселина

к) При реакција на метален оксид и неметален оксид се добива сол и H₂O

л) Оксиди се бинарни соединенија на некој елемент со водород

2. Дополни:

а) Растворливите оксиди на металите со вода даваат____________________, а при реакција со киселини, тие образуваат ___________________ .

б) Хидроксиди се ______________________________________________________________ .

в) Соли кои се состојат од еден вид катјони и еден вид анјони се нарекуваат ________________ .

г) При реакција на киселински оксиди со бази и/или базни оксиди со киселини се добиваат ______________________________ .

д) Киселини се ____________________________________________________________________ .

е) Индиферентни оксиди се _________________________________________________________ .

ж) Според својствата оксидите се делат на ____________________________________________.

3. Смести ги соединенијата кон основните типови соединенија каде припаѓаат:

CaSiO₃;HIO₄; NaH₂PO₄; Bi(OH)Cl₂; (NH₄)HSO₃;Al₂(CO₃)₃; Pb(OH)₄; NH₄Br; CuO; Ca(HCO₃)₂; H₂CrO₄; Mn(OH)₂; P₂O₃; KClO₄; Mg(OH)NO₃; CuOH; MgO; H₃PO₄; N₂O₅; Fe₂(SO₄)₃; H₃AsO₄; Ca(OH)Cl; P₄O₁₀; KHSO₄; HCN; Ca(OH)NO₃.

ОКСИДИ	ХИДРОКСИДИ	КИСЕЛИНИ	СОЛИ
			Нормални	Хидроген	Хидроксид

4. Именувај ги следните соединенија, односно напиши ги хемиските формули на долунаведените соединенија и определи го типот на соединението:

НАЗИВ	ФОРМУЛА	ТИП НА СОЕДИНЕНИЕ
олово(IV) хидроксид
	К₂CO₃
железо(III)оксид
	Ca(ClO)₂
калциум хидрогенфосфат дихидрат
	NaHCO₃
сулфуроводородна киселина
	NH₄NO₃
никел(III) хидроксид
	Pb(SeO₄)₂
фосфореста киселина
	MgSO₄^.7H₂O
калиум хидроген карбонат
	NiCl₂.6H₂O
магнезиум хидроксид хлорид
	Na₂CO₃.10H₂O
олово(IV) селенат
	NaKSO₄
тетрафосфор хексаоксид
	CaCl(ClO)
селенеста киселина

5. Во следните равенки под секој учесник во реакцијата напиши го типот на соединение.

Дополни и израмни ги равенките на реакциите:

а) Ca(OH)₂ + CO₂ →______ + ______

б) FeO + H₃АsO₄ → ________ + H₂O

в) Mg(OH)₂+ HNO₃ → ________ + ________

г) Mg + HNO₂ → ________ + ________

д) ______ + _____ → K₃PO₃ + H₂O

ѓ) H₂CrO₄ + CaO → _____ + H₂O

6. Напиши ги со равенки (и израмни) реакциите меѓу:

а) олово(IV) оксид + селенова киселина

б) бариум хидроксид + хлороводна киселина

в) натриум хидроксид + сулфур диоксид

г) магнезиум хидроксид + фосфорна киселина

д) амониум хидроксид + азот(V) оксид

ѓ) амониум хидроксид + хлореста киселина

е) алуминиум хидроксид + сулфур триоксид

ж) калиум сулфид + амониум хидроксид

з) магнезиум оксид + азотеста киселина

и) калциум хидроксид + хлороводна киселина

ј) литиум + вода

к) калциум оксид и сулфур триоксид

Квиз kahoot: https://play.kahoot.it/v2/?quizId=e55660b8-8843-4480-afbe-3f2700a21ac4